Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi: bỏ giá đất cụ thể, tính theo bảng giá × hệ số K

TND Research — Tổng hợp08.11.20264 phút đọc
Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi: bỏ giá đất cụ thể, tính theo bảng giá × hệ số K

Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đang được Quốc hội xem xét đề xuất một thay đổi lớn trong cách xác định giá đất: với phần lớn trường hợp, nghĩa vụ tài chính sẽ được tính theo công thức bảng giá đất nhân với hệ số điều chỉnh K, thay cho cơ chế xác định giá đất cụ thể cho từng thửa như hiện nay.

Đáng chú ý, dự thảo không còn quy định về giá đất cụ thể và về tổ chức tư vấn xác định giá đất. Thay vào đó, Nhà nước sẽ quyết định giá đất theo định hướng khách quan, minh bạch và hài hòa lợi ích các bên.

Chuyển trọng tâm sang bảng giá và hệ số K

Theo định hướng Nghị quyết 21, dự thảo kế thừa và hoàn thiện cơ chế bảng giá đất cùng hệ số điều chỉnh giá đất. Ủy ban thẩm tra đề nghị Chính phủ hướng dẫn cụ thể cách xây dựng bảng giá đất, hệ số điều chỉnh, tỷ lệ tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tỷ lệ bồi thường ở mỗi địa phương, với tinh thần giá đất phải "có tăng, có giảm".

Như vậy, hai công cụ bảng giá đất và hệ số K sẽ trở thành căn cứ chính cho hầu hết nghĩa vụ tài chính về đất, thay vì việc định giá riêng từng khu như lâu nay.

Lo ngại tiền sử dụng đất tăng mạnh

Báo chí cảnh báo rủi ro nằm ở chỗ dự thảo chưa làm rõ căn cứ xác định, chu kỳ rà soát và cơ chế kiểm định hệ số K. Khi một hệ số đơn lẻ chi phối nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất, chỉ cần thay đổi nhỏ về cách tính cũng có thể tạo chênh lệch rất lớn.

Một số phân tích ước tính tiền sử dụng đất có thể tăng tới 2,6 lần nếu hệ số K được áp theo hướng tiệm cận giá thị trường mà thiếu lộ trình và cơ chế giám sát rõ ràng. Đây là mối quan tâm trực tiếp của người dân và doanh nghiệp có nghĩa vụ nộp tiền sử dụng đất.

Quá trình thẩm tra tại Quốc hội

Dự thảo được trình trong phiên thảo luận ngày 22/10/2026, khi Quốc hội dành cả ngày bàn tại tổ về ba dự luật liên quan đất đai và bất động sản. Cơ quan thẩm tra nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm người chưa có quyền sử dụng đất vẫn tiếp cận được đất đai, đồng thời rà soát chặt các trường hợp thu hồi để tránh lạm dụng nhưng không gây khó cho triển khai dự án.

Ủy ban thẩm tra cũng lưu ý, nội dung nào đã "đủ chín, đủ rõ" thì nên sửa ngay trong dự thảo hoặc có phương án kịp thời để tháo gỡ.

Góc nhìn TND

Nếu phương án bỏ giá đất cụ thể được thông qua, mảng tư vấn định giá đất cụ thể – vốn là một nguồn việc lớn của các doanh nghiệp thẩm định giá – có nguy cơ thu hẹp đáng kể. Thay vì định giá từng thửa, thị trường sẽ cần năng lực khác: xây dựng bảng giá đất, hiệu chỉnh hệ số K và phản biện độc lập về tính hợp lý của các con số đó.

TND cho rằng đây là thời điểm ngành thẩm định giá cần chủ động góp ý qua Hội Thẩm định giá Việt Nam (VVA) để hoàn thiện cơ chế, đồng thời chuyển dịch năng lực sang tư vấn khung bảng giá và kiểm định hệ số. Một hệ số K thiếu căn cứ và thiếu giám sát sẽ gây rủi ro cho cả ngân sách lẫn người nộp tiền – và đó chính là chỗ vai trò phản biện độc lập của tổ chức thẩm định giá trở nên cần thiết hơn.

Cần tư vấn thẩm định giá?

Đội ngũ TND sẵn sàng hỗ trợ và phản hồi yêu cầu của bạn trong 24h.

Gửi yêu cầu