Dự thảo nâng tiền đặt trước đấu giá đất lên 20–50% giá khởi điểm

TND Research — Tổng hợp03.11.20263 phút đọc
Dự thảo nâng tiền đặt trước đấu giá đất lên 20–50% giá khởi điểm

Dự thảo sửa Luật Đấu giá tài sản đề xuất nâng tiền đặt trước khi đấu giá đất ở cho cá nhân lên 20–50% giá khởi điểm, còn đất dự án giá trị rất lớn ở mức 10–20%. Mục tiêu là ngăn tình trạng thông đồng, thao túng giá và trả giá cao rồi bỏ cọc.

Người không trúng đấu giá sẽ được hoàn lại tiền đặt trước trong vòng 3 ngày làm việc. Tuy nhiên, nội dung này gây tranh luận tại Quốc hội quanh hiệu quả thực tế của việc nâng mức cọc.

Nhiều đại biểu còn băn khoăn

Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi cho rằng tăng tiền đặt trước chưa chắc ngăn được người có ý định thao túng, vì người có tiềm lực tài chính vẫn đủ sức đặt cọc, trong khi người mua đất để ở có thu nhập trung bình lại khó xoay xở. Đại biểu Phan Thị Mỹ Dung nêu ví dụ một thửa đất khởi điểm 6 tỷ đồng sẽ cần tới 3 tỷ đồng tiền cọc ở mức 50%.

Đại biểu Phạm Văn Hòa cảnh báo mức cọc quá cao khiến ít người tham gia, vô tình làm tăng nguy cơ thông đồng. Đại biểu Lê Thanh Hoàn cho rằng gốc rễ nằm ở việc chưa rõ thời điểm giao kết hợp đồng, và đề nghị coi người trúng đã giao kết hợp đồng ngay khi đấu giá viên công bố kết quả.

Siết người bỏ cọc trên toàn quốc

Theo cơ quan soạn thảo, người trúng đấu giá không thanh toán sẽ không được nhận lại tiền cọc và có thể bị cấm tham gia đấu giá trên phạm vi toàn quốc. Dự thảo cũng đề xuất siết đối tượng dự đấu giá, không cho người có quan hệ gia đình hoặc doanh nghiệp liên kết cùng đăng ký một tài sản, và triển khai đấu giá trực tuyến toàn trình.

Số liệu cho thấy tỷ lệ lô đất bị hủy kết quả do người trúng không nộp tiền đã giảm từ 8,6% năm 2025 xuống còn 3,1% trong 9 tháng đầu năm 2026. Mức tiền đặt trước cụ thể trong khung 20–50% sẽ do địa phương quyết định.

Góc nhìn TND

Giá khởi điểm đấu giá đất do tổ chức thẩm định giá xác định, và khi tiền đặt trước được nâng lên 20–50% giá khởi điểm, con số này quyết định trực tiếp số tiền người tham gia phải đặt cọc. Một mức khởi điểm được định giá thiếu cơ sở có thể làm méo mó cả cuộc đấu giá: khởi điểm quá thấp mở đường cho thao túng, quá cao lại cản người mua thực.

Vì vậy, hồ sơ thẩm định giá khởi điểm sẽ bị cơ quan quản lý và dư luận soi xét kỹ hơn trước. TND cho rằng đây là lúc các đơn vị thẩm định giá phải chuẩn hóa chặt chẽ hơn phương pháp, dữ liệu so sánh và lập luận trong hồ sơ, để kết quả định giá khởi điểm đủ vững khi hậu kiểm và hạn chế rủi ro pháp lý cho chính đơn vị tư vấn.

Cần tư vấn thẩm định giá?

Đội ngũ TND sẵn sàng hỗ trợ và phản hồi yêu cầu của bạn trong 24h.

Gửi yêu cầu